อุตสาหกรรมโคนมถือเป็นฟันเฟืองสำคัญที่ช่วยขับเคลื่อนเศรษฐกิจของประเทศไทย แต่เกษตรกรรายย่อยและรายกลางหลายแห่งยังคงเผชิญกับความท้าทายในการบริหารจัดการฟาร์ม โดยเฉพาะข้อจำกัดด้านสภาพอากาศร้อนชื้นที่ส่งผลให้โคเกิดความเครียด ซึ่งกระทบต่อสุขภาพและปริมาณผลผลิตน้ำนมโดยตรง นอกจากนี้ การจดบันทึกข้อมูลแบบดั้งเดิมด้วยกระดาษ ยังทำให้เกษตรกรเข้าถึงข้อมูลเชิงลึกได้ยากและขาดความแม่นยำในการวิเคราะห์

เพื่อแก้ปัญหาดังกล่าว ทีมนักวิจัยจากมหาวิทยาลัยเชียงใหม่ นำโดย รศ.ดร.นริศรา เอี่ยมคณิตชาติ ภาควิชาวิศวกรรมคอมพิวเตอร์ คณะวิศวกรรมศาสตร์ โดยมี ผศ.ดร.จิรวัฒน์ พัสระ คณะเกษตรศาสตร์ เป็นที่ปรึกษาโครงการ ได้คิดค้น “แพลตฟอร์มบริหารจัดการสุขภาพและผลผลิตสำหรับฟาร์มโคนมอัจฉริยะ (DairyAI)” ซึ่งผสานเทคโนโลยีอินเทอร์เน็ตในทุกสิ่ง (IoT) และปัญญาประดิษฐ์ (AI) เข้าด้วยกันอย่างลงตัว

ระบบนี้โดดเด่นด้วยการใช้เซ็นเซอร์ตรวจวัดอุณหภูมิ ความชื้น และความเข้มแสง เพื่อควบคุมสภาพแวดล้อมในโรงเรือนแบบอัตโนมัติ ควบคู่กับการใช้พลังงานโซลาร์เซลล์ ช่วยลดต้นทุนค่าไฟให้เกษตรกร นอกจากนี้ยังมีจุดเด่นในการใช้อัลกอริทึม AI ประเมินสุขภาพโคจาก 4 ปัจจัยหลัก ได้แก่ สภาพแวดล้อม สุขภาพ โภชนาการอาหาร และคะแนนความสมบูรณ์ของร่างกาย (BCS) ซึ่งสามารถจำแนกความเสี่ยงด้านสุขภาพโคได้อย่างแม่นยำ พร้อมแจ้งเตือนและให้คำแนะนำในการดูแลโคแต่ละตัวผ่านเว็บแอปพลิเคชัน

ความสำเร็จจากการนำไปใช้งานจริง ณ ฟาร์มโคนมต้นแบบ “ถุงทองฟาร์ม” จังหวัดพะเยา พิสูจน์ให้เห็นแล้วว่านวัตกรรมนี้ช่วยอำนวยความสะดวกและสร้างความพึงพอใจให้แก่เกษตรกรผู้ใช้งานได้ในระดับสูงสุด โครงการนี้ถือเป็นอีกก้าวสำคัญในการลดความเหลื่อมล้ำทางเทคโนโลยี สนับสนุนการตัดสินใจที่แม่นยำ และพลิกโฉมเกษตรกรผู้เลี้ยงโคนมไทยให้ก้าวสู่การเป็น “Smart Farmer” ที่พร้อมแข่งขันและเติบโตได้อย่างยั่งยืนในอนาคต